مىكنند و در تقصير ، خودش را تقصير مىنمايند و با اين اعمال ، عمرهء مفردهء او تكميل شده و از احرام خارج مىشود . مسئله 25 اگر شرايط وجوب حج در كسى جمع شود ولى به قدرى مريض يا پير باشد كه قدرت بدنى براى رفتن به مكّه و انجام اعمال حج نداشته باشد ، اگر در همان سال واجب‌الحج شده است ، وجوب حج از او ساقط مىشود . و اگر قبلًا واجب‌الحج بوده است و مىتوانسته به حج برود و نرفته است ، حج بر او واجب است و بايد در حال حيات نايب بگيرد . مسئله 26 كسى كه واجب‌الحج شده است ، اگر كسالتى دارد كه مانع مسافرت او با هواپيما مىشود ، چنانچه به طور متعارف با وسيلهء ديگرى نيز نتواند به حج مشرّف شود ، اگر سال اول استطاعت او است ، وجوب حج از او ساقط مىشود . ولى اگر قبلًا حج بر او واجب بوده و مىتوانسته برود و نرفته است ، بايد در زمان حيات خود براى انجام حج نايب بگيرد . 2 - باز بودن راه مسئله 27 حج بر كسى واجب مىشود كه امكان رفتن او به حج موجود باشد . بنابراين اگر براى كسى راه باز نباشد يا نوبت رفتن او نشده باشد يا رفتن به حج براى او امنيت ندارد ، يعنى در